Jarretlar Vakası ve Proof-of-Stake Madencilik Ödülüne Dair Gelir Vergisi

Amerika Birleşik Devletleri’nde 2019 yılından bu yana devam eden idari ve yasal bir süreç yakın zamanda sosyal medyada sıkça paylaşıldı.

Bu süreç, Proof-of-Stake mutabakat mekanizması (kısaca “PoS”, Hisse İspatı) ile işleyen blokzincirlerinde madencilik faaliyeti yapılabilmesi için gerekli olan staking (“Staking”) işlemi sonucunda elde edilen madencilik ödülü ile ilgiliydi ve bu yüzden epey takip edilen bir konu oldu.

Çeşitli mecralardaki bu paylaşımlar sırasında bazı detayların yanlış aktarıldığına ve bazen pek doğru olmayan başlıkların da atıldığına şahit olduk.

Mahkeme kararı ile -şimdilik- sonuca bağlanan bu vakaya dair tüm olay akışını ve doğru bilgileri bu yazımızda okuyabilirsiniz.

Ön Bilgiler

Bu yazıda belirtilen anlamıyla Staking, PoS ile işleyen bir blokzincirine yeni bir bloğun eklenebilmesi için gereken madencilik faaliyeti kapsamında, o blokzincirine ait yerel kripto para biriminin kilitlenmesi işlemidir.

Blokzincirine yeni bloğu eklemeyi başaran madenci, belli tutarda yerel kripto para birimini madencilik ödülü (“Ödül” veya “Staking Ödülü”) olarak kazanır.

Olay Akışı

1. Staking Ödülüne Dair Gelir Vergisinin Ödenmesi: Joshua Jarrett ve Jessica Jarrett (“Jarretlar”), PoS ile işleyen Tezos isimli blokzincirinde madencilik faaliyeti için yaptıkları Staking sonucunda, 8.876 Tezos (XTZ) (o tarihteki piyasa değerine göre 9.407 Amerikan Doları) Ödül kazandılar. Jarretlar, 9.407 Amerikan Doları’nı gelir olarak beyan ettiler ve buna istinaden gelir vergisi ödediler.

2. ABD Gelir İdaresi’ne Başvuru: Jarretlar, Ödül’ün gelir vergisine tabi olmadığıgerekçesiyle, ödedikleri gelir vergisi tutarının iadesi için ABD Gelir İdaresi’ne (Internal Revenue Service, “IRS”) başvuruda bulundular. IRS ilk etapta Jarretlar’a geri dönüş sağlamadı.

3. ABD Adalet Bakanlığı’na Başvuru: Jarretlar, Ödül’ün “yeni yaratılan mülkiyet” (örnek olarak, mülkiyete konu eşya, eser vb.) olduğu ve bu mülkiyetin ancak satışa veya takasa konu edilmesi sonucunda elde edilen gelirin gelir vergisine tabi olabileceği gerekçesiyle, ödedikleri gelir vergisi tutarının iadesi için bu kez ABD Adalet Bakanlığı’na başvuruda bulundu.

4. IRS’in Jarretlar’a Dönüşü: ABD Adalet Bakanlığı (vergi birimi), Jarretlar’ın başvurusunu kabul ederek, ödenmiş olan gelir vergisi tutarının Jarretlar’a iade edilmesi için IRS’e talimat gönderdi ve IRS de gelir vergisi tutarının iade edilebileceğini Jarretlar’a iletti.

5. Jarretlar’ın Reddi: Jarretlar, teklif edilen iadenin kendi argümanlarına uygun bir kabul olmaksızın kendilerine teklif edidiği gerekçesiyle iadeyi reddetti.

Jarretlar’ın amacı, IRS’in Jarretlar’ın Ödül’e ilişkin argümanını bir genel kural haline getirmesini sağlamak ve bu şekilde, Ödül’ün satışa veya takasa konu olmadığı sürece, sadece Staking sonucunda kazanılmış olması sebebiyle gelir vergisine tabi olmasını engellemekti.

6. Jarretlar’ın Emsal Karar Yaratmak Amacıyla Dava Açması: Jarretlar, bu nedenle federal düzeyde bir emsal karar (precedent) yaratılması amacıyla konuyu mahkemeye taşımaya karar verdiler. Mahkemenin lehlerine bir karar vermesi halinde, karar bir emsal karar oluşturacak ve bu sayede sadece 2019 yılına ait ödemiş oldukları verginin iadesini almaktansa bu uygulamayı tümüyle değiştirmeyi sağlayacaklardı.

7. Mahkeme Kararı: Mahkeme, Jarettlar’ın argümanına dair hukuki incelemeye girmeksizin, “IRS’in iadeyi teklif etmiş olması nedeniyle ortada bir uyuşmazlık olmadığı”na karar verdi. Dolayısıyla, Jarretlar elde etmek istedikleri sonuca ulaşamadı.

IRS yaşanan süreç sonrasında uygulamaya ilişkin rehberlerinde henüz farklı bir düzenlemeye gitmedi. Gelinen noktada, IRS’in bu tutumuna dair iki farklı görüş üzerinden değerlendirmeler yapılıyor.

İlk görüş, Jarretlar vakasını bir münferit vaka olarak görüyor ve IRS’in uygulamaya ilişkin rehberlerinde düzenlemeye gitmemiş olması nedeniyle genel uygulamayı değiştiren bir durumun gerçekleşmediğini, Staking Ödülü’nün beyan edilmesi ve buna istinaden gelir vergisi ödenmesi uygulamasının devam edeceğini savunuyor.

İkinci görüşe göre ise ABD Adalet Bakanlığı’nın ödenen gelir vergisi tutarının iade edilmesi yönünde IRS’e talimat vermiş olması, IRS’in Staking Ödülü’nü gelir vergisine tabi tutması yönündeki uygulamasının hatalı olduğunu teyit ediyor. Bu nedenle, IRS’in bir yandan uygulamaya ilişkin rehberlerini güncellemesi, diğer yandan Staking Ödülü’ne dair gelir vergisi uygulamasına (bir yasal düzenleme yapılana kadar veya bir emsal karar verilene kadar) son vermesi gerektiği belirtiliyor.